و طباشير « 1 » با شراب سيب دهند « 2 » و مفرح « 3 » سرد و مفرح معتدل دهند « 4 » . و « 5 » غذا مزوره از زرشك و غوره با مغز بادام و « 6 » فرّوج « 7 » دهند « 8 » . اگر « 9 » از « 10 » سوء المزاج سرد باشد « 11 » ، لون روى « 12 » او « 13 » رصاصى « 14 » باشد و تشنگى نباشد . علاج : شراب بالنگو و شراب ريحانى و شراب سوسن دهند « 15 » و جلاب بالنگو و فرنجمشك « 16 » و مفرح « 17 » گرم و دواء المشك « 18 » و پوست اترج « 19 » پرورده به عسل دهند « 20 » و « 21 » غذا نخودآب ، مرغ و كبك بريان كرده و « 22 » زيره باج بايد دادن « 23 » .

--> ( 1 ) . طباشير : از مغز نىهاى مخصوصى كه در رنگ‌پور و مرشدآباد و بنگاله مىرويد گرفته مىشود . بهترين آن طباشيرى است كه درون نى انعقاد يافته و پس از تركيدن به خارج تراوش نمايد . طبيعت آن را سرد و خشك دانسته‌اند . ( قانونچه ، ص 191 ، توضيحات مترجم ) ر . ك : اختيارات بديعى ، ص 279 . ( 2 ) . م : بايد دادن . ( 3 ) . مفرح : داروى مقوى دل ، نام دوايى مركب كه شيرين و خوش‌مزه و خوش‌بو و مقوى دل و جگر باشد . ( لغتنامه ) . ( 4 ) . م : بايد دادن . ( 5 ) . م : - و . ( 6 ) . م : با . ( 7 ) . م : نروج ؛ فروج : به ضم اول و تشديد ثانى ، جوجهء ماكيان است ( لغتنامه ) . ( 8 ) . م : دادن . ( 9 ) . م : و اگر . ( 10 ) . م : - از . ( 11 ) . م : + علامت . ( 12 ) . م : صاحب . ( 13 ) . م : خفقان سفيد و . ( 14 ) . رصاص : قلع و سرب . ( 15 ) . م : بايد دادن . ( 16 ) . فرنجمشك : به فتح اول و ثانى و كسر يا ضم ميم ، بالنگوى صحرايى و عوام بالنگوى گند گويند ، قرنفل بستانى ( لغتنامه ) ؛ « نوعى از ريحان است . معرب پلنگ مشك است و گياهى معطر و خوشبوست . بعضى آن را بادرنجبويه دانسته‌اند . » ( قانونچه ، ص 193 ، توضيحات مترجم ) ؛ وارنگ‌بو ( فرهنگ نامهاى گياهان ايران ) . ( 17 ) . ل : مفر . ( 18 ) . ل : داء المشك ؛ دواء المشك ، دواء المسك نوعى از معجونهاى خشبوى . در قانون هفت نوع داروى مشك معرفى شده كه اكثرا در خفقان سودمند است . ( ر . ك : قانون ، كتاب پنجم ، صص 262 - 260 ) ؛ ر . ك : رسالهء حاضر ، مقالت چهارم ، باب اول . ( 19 ) . م : انزج . ( 20 ) . م : بايد دادن . ( 21 ) . م : - و . ( 22 ) . م : - و . ( 23 ) . ل : + و اللّه اعلم .